EU gaat belastingontduiking multinationals aanpakken. Gelooft u het?

In Nederland betalen grote bedrijven nauwelijks belasting. Dit weten we al sinds de uitzending van Zembla van oktober 2009 Nederland Belastingparadijs. Nederland loopt voorop om het de grote bedrijven naar de zin te maken. Door de steeds lagere tarieven trekt ons land allerlei ‘brievenbusmaatschappijen’ aan. Dat zijn dochterondernemingen van grote bedrijven elders die hier alleen maar een piepklein kantoortje openen om de winst naartoe over te boeken.

Nederland belastingparadijs

Paul Tang, destijds financieel en fiscaal woordvoerder van de PvdA in de Tweede Kamer, schreef een beroemd geworden artikel in de NRC: Belastingvoordeel multinationals remt concurrentie af. Het Nederlandse fiscale stelsel is een luilekkerland voor multinationale ondernemingen. De grote internationale bedrijven in ons land zoals Philips en Shell betalen vrijwel geen vennootschapsbelasting. Ze maken gebruik van verlaagde tarieven, hoge aftrekposten, schuiven winsten door. De mogelijkheden zijn eindeloos.

Ons belastingstelsel kent veel ‘loopholes’ en de grote jongens weten ze allemaal te vinden. Voor multinationals is het makkelijk om winst door te sluizen van het ene land naar het andere. Net als water stroomt de winst naar de landen waar de tarieven het laagst zijn. Uitgaven worden juist opgevoerd waar de tarieven het hoogst zijn, zodat de aftrekposten maximaal zijn. Over het restant winst wat er dan nog overblijft worden individuele gunstige afspraken met de belastingdienst gemaakt. Dit alles leidt ertoe dat de Vennootschapsbelasting voor deze bedrijven zo goed als 0 is.

Gevolgen belastingontduiking

Waarom is het zo erg dat multinationals nauwelijks belasting betalen? Als de grote bedrijven minder belasting betalen, zullen wij meer belasting moeten betalen om de staatsbegroting te dekken. Het is gebleken dat multinationals op deze manier in feite jaarlijks 200 miljard euro van ons stelen.

Verder ontstaat oneerlijke concurrentie met het MKB.

Amazon betaalde de afgelopen tien jaar maar 1 procent belasting over Europese inkomsten.(…) Dat staat in schril contrast met de belastingtarieven waarmee kleine ondernemers en werknemers geconfronteerd worden.

In zo’n wereld wordt het speelveld ongelijker: de grote conglomeraten betalen steeds minder belastingen dan kleine bedrijfjes. Met dit ongelijke speelveld is de economie niet gediend. Het wordt moeilijker om te concurreren voor de kleine bedrijven en dus ook moeilijker om groot te worden.

Van een ‘vrije markt’ – toch de basis van onze economie – blijft zo bar weinig over. Kleine bedrijven moeten wel gewoon belasting betalen. Ze zijn daardoor simpelweg niet tegen het grootbedrijf opgewassen en verliezen de concurrentieslag. De grote jongens blijven groot en groeien alsmaar groter. Ze worden steeds machtiger en gaan overheden domineren. In plaats van een democratie, krijgen we een regering van het grootbedrijf. Er onstaat een Network of Global Corporate Control.

Luxemburg belastingparadijs

Iedereen vermoedde het al, maar onlangs werd officieel bevestigd dat ook Luxemburg een belastingparadijs is.

Niet alleen accountant PricewaterhouseCoopers (PwC), maar ook EY, Deloitte en KPMG hebben deals gesloten met de Luxemburgse belastingdienst, waardoor grote bedrijven en rijke particulieren ‘massaal belastingen kunnen ontwijken’. Dat concludeert de Vlaamse zakenkrant De Tijd, op basis van een nieuw datalek van Luxleaks, waardoor 54 belastingakkoorden openbaar zijn gemaakt.

Naast de ‘Big Four’ zijn ook grote internationale advocatenkantoren en kleinere advieskantoren in Luxemburg bij de belastingdeals betrokken.

Volgens De Tijd hebben onder meer Walt Disney, eBay en Skype van het gunstige belastingregime gebruik gemaakt. Ook Bombardier, een Canadese trein- en vliegtuigbouwer, en Telecom Italia staan op de lijst.

De onthulling is pikant omdat deze afspraken met de Luxemburgse belastingdienst gemaakt zijn ten tijde van het premierschap van Juncker.

Er kwam (…) veel kritiek op de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, die als voormalig minister van financiën en premier van Luxemburg een belangrijke rol zou hebben gespeeld om van het Groothertogdom een belastingparadijs te maken.

EU gaat belastingontduiking aanpakken

Nu heeft de Europese Commissie (EC) besloten dat belastingontduiking door grote bedrijven hoog nodig aangepakt moet worden. “Wij willen maatregelen nemen om belastingontwijking in de Europese Unie tegen te gaan”, maakte Eurocommissaris Margrethe Vestager (van Mededinging) onlangs bekend.

De Europese Commissie wil van alle EU-landen weten of zij belastingafspraken hebben gemaakt met individuele bedrijven, en zo ja met welke.

Kunt u het nog volgen? De EC onder voorzitterschap van Juncker – die er in zijn tijd als minister en premier hoogst persoonlijk voor gezorgd heeft dat belastingontduiking in Luxemburg op grote schaal mogelijk werd gemaakt – gaat er voor zorgen dat belastingontduiking wordt aangepakt …

Er komt een delegatie onderzoekers onze kant op om gesprekken met ministers, leden van de Tweede Kamer en deskundigen te gaan voeren.

Het Europees Parlement stuurt een delegatie naar Nederland om omstreden belastingafspraken met internationale bedrijven te bekijken.

De onderzoekers willen weten welke afspraken de fiscus met multinationals zoals koffiebrander Starbucks heeft gemaakt. Het bezoek is voor begin februari gepland. De EU-parlementariërs hopen op gesprekken met ministers, leden van de Tweede Kamer en deskundigen.

Volksvertegenwoordiging buitenspel

Hoe heeft belastingontduiking in ons land zo’n grote vlucht kunnen nemen? Zat de Tweede Kamer te slapen? Heeft die haar controlerende taak verzaakt? Onlangs stond een opiniestuk in de Volkskrant ingezonden door Jesse Klaver (GroenLinks), Arnold Merkies (SP), Pieter Omtzigt (CDA) en Carola Schouten (CU), financieel woordvoerders voor hun partij in de Tweede Kamer. Kabinet, zit ons niet langer dwars in controlerende taak.

De Tweede Kamer kan op geen enkele manier controleren of de afspraken die multinationals, zoals Google en Starbucks, met de Nederlandse belastingdienst gemaakt hebben, eerlijk zijn en binnen de grenzen van de wet vallen. Minister Dijsselbloem en staatssecretaris Wiebes weigeren namelijk consequent inzicht te geven in deze belastingdeals. Daarmee belemmeren zij de Kamer niet alleen in haar belangrijkste taak: die van controle.

Ook wekt deze schimmigheid weinig vertrouwen in wat onze belastingdienst aan bedrijven toezegt in ruil voor vestiging in Nederland. Parlementaire controle is hard nodig. Wij roepen beide bewindspersonen daarom op het grootste goed van de Tweede Kamer te respecteren: het grondwettelijke recht op inlichtingen. (…)

Het zou goed zijn als de Tweede Kamer, als controleur van de regering, eens grondig zou kijken welke afspraken er precies gemaakt zijn door de belastingdienst over belastingvoordelen voor bedrijven als Starbucks. Deze informatie kan de Kamer desnoods in vertrouwen gegeven worden. Maar het kabinet weigert aan dat verzoek tegemoet te komen en belemmert de Kamer daarmee in zijn controlerende taak.

In Luxemburg bleken de tax-rulings [afspraken die bedrijven met de belastingdienst kunnen maken over de wijze waarop er belasting wordt geheven] na onderzoek fundamenteel anders dan jarenlang was voorgesteld door de regering daar. De Europese Commissie onderzoekt nu de Nederlandse rulingpraktijk. Het is echt de hoogste tijd dat ook de Eerste en Tweede Kamer hun controlerende taak kunnen uitvoeren.

Wij roepen minister Dijsselbloem en staatssecretaris Wiebes daarom op hun verzet tegen openheid over ons belastingsysteem te staken. En we roepen onze collega’s van PvdA en VVD op om hun controlerende taak serieus te nemen en ons de volgende keer wel te steunen wanneer we met een motie komen om de Staten-Generaal in vertrouwen te informeren over tax-rulings.

De Tweede Kamer wil de regering wel degelijk controleren wat betreft de belastingafspraken met de grote bedrijven, maar die taak wordt onmogelijk gemaakt, omdat geen inzicht in de tax-rulings wordt geboden. Collega’s van de fracties van PvdA en VVD hebben blijkbaar te maken met partijdiscipline: ze houden hun minister en staatssecretaris de hand boven het hoofd. Zodat er uiteindelijk niets verandert: de ontduikingspraktijken kunnen gewoon doorgaan.

Het kabinet verschuilt zich achter de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen. Die stelt in artikel 67 dat het verboden is belastinggegevens over bedrijven verder bekend te maken dan noodzakelijk is voor de uitvoering van de belastingwet: als het staatsbelang in het geding is hoeft de minister geen inlichtingen te verschaffen. Ook niet aan de Tweede Kamer, klaar, over, punt, uit.

Maar een beroep op het belang van de staat door het kabinet om informatie niet te verschaffen is uitzonderlijk en lijkt in dit geval niet houdbaar. De recente aankondiging van beide bewindspersonen om de belastingdiensten van andere landen wel gewoon inzicht te geven in onze rulingpraktijken toont dit helder aan.

De belastingdiensten in andere landen mogen de rulingpraktijken wel inzien, onze volksvertegenwoordiging niet. Ziet u het patroon ontstaan?

Spelletje

De Europese Commissie onder voorzitterschap van koning belastingontduiking Juncker roept nu ach en wee over ons belastingparadijs, terwijl de grondwettelijk geregelde controlerende taak van ons parlement nog steeds wordt gefrustreerd op hetzelfde niveau als waar voorzitter Juncker zelf jarenlang opereerde. De regering van beide landen stond controle door de volksvertegenwoordiging stelselmatig in de weg omdat geen inzicht werd gegeven in de rulingpraktijken.

In Luxemburg bleken de tax-rulings na onderzoek fundamenteel anders dan jarenlang was voorgesteld door de regering daar.”

De oplossing is zo simpel: maak de tax-rulings nu onmiddellijk openbaar voor de leden van de Tweede Kamer, zodat die hun werk kunnen doen en geef fractieleden van regeringspartijen ook hun onafhankelijkheid terug. Dan kunnen de misstanden eindelijk worden aangepakt. Maar de regering weigert systematisch openheid van zaken te geven, blijkens het ingezonden stuk van Klaver, Merkies, Omtzigt en Schouten. Controle door het parlement wordt nog steeds onmogelijk gemaakt. In plaats daarvan worden we nu opgescheept met een ‘controle’ vanuit de EU.

Het onderzoek naar voordelige belastingdeals voor multinationals dat de Europese Commissie nu aankondigt, lijkt niets meer dan een wassen neus. De nationale volksvertegenwoordiging, waar deze taak feitelijk ligt, wordt arrogant aan de kant geschoven.

De afvaardiging van de EU gaat in ons land de belastingdeals bekijken om daarmee de ontstane maatschappelijke onrust te proberen in te dammen. Door het allemaal heel serieus te brengen en daar ernstig bij te kijken, hopen ze dat wij dan weer tevreden zijn.

Laat me een voorspelling wagen: het ‘onderzoek’ zal een poosje duren en dan komen daar voor de vorm een paar dingetjes uit, waar dan ‘iets’ aan gedaan zal worden door Eurocommissaris Mededinging. Een paar bedrijven krijgen wat boetes ofzo en dat was het dan. Er wordt een spelletje met ons gespeeld.

Auteur: Mia Molenaar

Tweet about this on TwitterShare on FacebookShare on Google+Share on RedditShare on LinkedInEmail this to someone

Reacties zijn gesloten.